Brusella Hastalığı – Gebelik ve Brusella – Çocuklarda Brusella Hastalığı

0
15

Bruselloz (Brusella Hastalığı) hayvanlar ile temas ederek, hastanın etinden sütünden bulaşan bir hastalıktır. Bruselloz çok sinsi ve tanısı zor konulan bir hastalıktır.

Gebelik ve Brusella

Brusella Hastalığı (Bruselloz) hayvanlarda cinsel ilişki ile bulaşmaktadır. İnsanlarda ise brusellozun cinsel ilişki ile bulaştığını gösteren henüz birkaç araştırma vardır. Düşük sonrası bruselloz tanısı olan annelerin plesantalarında brucella bakterisi gösterilmiştir. İnsan plesantasına ek olarak diğer doğum materyallerinde de brucella bakterisi üretilmiştir.

Bruselloz ve düşük ilişkisi

Gebelikte düşük ve bruselloz arasındaki ilişkisi 1900’lü yılların başlarında keşfedilmiştir.  Düşük sonrası fetüs incelenmiş ve bu fetüslerde brucella bakterisi izole edilmiştir. Brusellaya bağlı düşüklerin kesin tanısı anne kanında ve fetüsten alınan örneklerde brusella bakterisini göstererek kanıtlanmıştır.

Gebeliğin erken dönemlerinde özellikle birinci ve ikinci trimesterde brusellozun düşük riskini artırmaktadır. Gebelikte bruselloz tanısı alınması halinde tedavi mutlaka gerekmektedir. Tedavi ile düşük riski azalmaktadır.

Gebelikte en sık rastlanılan brucella çeşidi brucella melitensis’dir. Hastalık sıklıkla ateş, üşüme, titreme, terleme, yaygın vücut ağrısı, eklem ağrısı ve tuttuğu sisteme ait özel bulgular ile kendini gösterir. Özellikle brusellozun sık görüldüğü yerlerde gebede ateş olması halinde hayvan teması, çiğ süt tüketimi öyküsü sorgulanmalı ve akla brusellozu getirmelidir.

Gebede aktif brusellozun tedavisi
Gebede aktif brusellozun tedavisi

Gebede aktif brusellozun tedavisi

Gebelikte tedavi ilaç seçimi nedeni ile zordur. Gebelikte brusellozun esas ilaçlarından biri olan doksisiklin kullanılmamaktadır. Rifampisin ve ko-trimoksazol kombinasyonu kullanılmaktadır. Brusellozda tekli tedavi direnç gelişimi nedeni ile önerilmemektedir.  Bu kombinasyon tedavisi yaklaşık 6 hafta verilmelidir.

Aktif brusellozu olan gebe kadından sağlıklı doğmuş bebeğe bulaşı engellemek için emzirme engellenmelidir.

Osteoartiküler Bruselloz ( Brusella Kemik / Eklem Tutulumu )

Bruselloz kemik tutulumu aktif bruselloz hastalarının en sık tutulan sistemdir.

En sık eklemler, omurga, ekstraspinal tutulum, bursit, tenosinovit, miyosit olarak tutulum gösterebilir.

Paravertebral apse, psoas apsesi (Bruselloza bağlı omurga çevresinde kas içi apse oluşumu) gibi  komplikasyonlar olması halinde cerrahi müdahele ile apsenin boşaltılması gerekmektedir ve eş zamanlı antibiyotik tedavisi kullanılmaktadır. Tedavi süresi komplikasyonlar oluşması halinde daha uzun olacaktır.

Nörobruselloz ( Brusella Beyin / Beyin zarı Tutulumu)

Brusellozun çok da azımsanmayacak bir komplikasyonudur. Brucella mikrobuna bağlı gelişen bir menenjittir. Tedaviye rağmen baş ağrılarında geçmeme , baş ağrısı şiddetinde artma, bulantı kusmada azalmama veya artma gibi durumlarda akla gelmelidir. Nörobrusellozdan şüphelenilmesi durumunda mutlaka lomber ponksiyon (belden beyın sıvısı alma) yaparak beyin omurilik sıvının analizi gerekmektedir. Tanı konulduğunda ise tedaviye ne kadar erken başlarsak iyileşme süreci o kadar hızlı ve sekelsiz olur. Tedavi süresi oldukça uzundur. Tedavi sıklıkla bir yıla kadar uzayabilir.

Deri ve Yumuşak Doku Brusellozu

Brucella insan vücuduna deriden girişi çok nadir çalışmalar ile gösterilmiştir. Deriden girdiği yerde  bir belirtiye neden olmadan seyredebilir veya deri altı nodüller şeklinde kendini gösterebilir. Brusellozun deri belirtileri en çok B. melitensis’in sebep olduğu bruselloz hastalıklarında görülmektedir. Deri belirtisi brusellozun deriye veya deri altı dokuya  gerçekten lokalize olduğunun bir göstergesi olabildiği gibi brucella toksinine, alerjik reaksiyona veya brucellanın tuttuğu diğer sistemlere ait bulgulara (trombositopeni, splenomegali gibi)  veya kullanılan ilaçlara bağlı gelişebilir. Tedavide kullanılan doksisiklin fotosensitivite (güneşe karşı hassasiyet) yapabilir. Deri belirtileri genellikle brusellozun diğer belirtilerine eklenir. Ancak tek göstergesi de olabilir. Deri ve yumuşak doku brusellozu ciddi değildir. Genellikle herhangi bir sekel bırakmadan iyileşir.

Oküler Tutulum (Brusella Göz Tutulumu)

Brusellanın göz tutulumu nadir görülen bir durumdur. Fakat körlüğe kadar ilerleyebilen ciddi bir hale gelebilir. Diğer belirtileri olmadan sadece göz tutulumu ile seyredebilir.  Fakat yapılan araştırmalara göre sıklıkla diğer belirtilere eşlik etmektedir. Brucella bakterisinin direk konjunktivadan (gözden) yayılması sonucu saf göz tutulumu gelişebilir. Aktif brusellozu olan hastanın hematojen yolla (kan yolu ile) yayılımı ile de göz tutulumu gerçekleşebilir. Göz tutulumu anterior üveit, granilamtöz veya non-graniloamtöz , sklerit, vitröz eksuda, katarkt, kistoid ödem, panoftalmit gibi kliniklerle gelebilir.  Konjunktivadan bulaş sonrasında sistemik  belirtilerde oluşabilir.

Brucella bakterisinin veteriner ve laboratuar çalışanlarında vücuda en sık girdiği yerlerden biride gözdür. Kan sıçraması ile konjunktivadan bulaş olabilir. Tanı koymak bu tür bir klinik tabloda zor olabilir. Göze direk aşı sıçraması gibi bir hikayede tanı rahatlıkla konabilir. Ancak sistemik bir belirti vermeden saf göz tutulumu ile seyreden ve hikayede kan sıçraması gibi bir durum olmayan hastalarda tanı koymak oldukça zordur. Burcella aglütinasyon testleri, kan kültürü testlerinde brucella bakterisi üretilebilir. Göz için yapılan BT gibi görüntüleme yöntemleri yardımcı olabilir. Brucella göz tulumu olan hastalar antibiyotik tedavisinde fayda görürler antibiyotikler brucella bakterisine yöneliktir. Tedavi 3’lü antibiyotik olarak seçilmelidir. Bazı durumlarda cerrahi müdahele yanında antibiyotik tedavisi gerekmektedir.  Oküler brusellozda tedavi erken dönemde başlarsa genelde iyileşir fakat bazı durumlarda saf oküler tutulumlarda kalıcı bozukluklar olabilir. Aktif bruselloza sekonder gelişen oküler brusellozda iyileşme daha iyidir. Genellikle sekel kalmadan iyileşir.

Çocuklarda Brusella Hastalığı
Çocuklarda Brusella Hastalığı

Çocukluk Çağı Brusellozu (Çocuklarda Brusella Hastalığı)

Çocukluk  çağı brusellozu , hastalığın endemik olduğu bölgelerde akılda tutulmalıdır. Çocuklar başka viral hastalıklara daha yatkın olduğundan ateş, halsizlik, vücut ağrısı gibi klinik belirtilerin olduğu durumda diğer enfeksiyonlara yönelik tedavi almaktadır. Bu belirtiler bazı durumlarda ise çocuğun psikolojik durumu ile ilişkilendirilip anlamlı kabul edilmektedir. Bu nedenlerle  çocukluk çağı brusellozu geç tanı alabilmektedir. Hastanın ailesinde daha önce bruselloz geçirme öyküsü, çiğ süt tüketimi, hayvancılık ile uğraş hikayede sorgulanmalıdır. Brucella melitensis çocukluk çağında görülen en sık brucella çeşididir fakat diğer türlerde görülebilir.

Bulaşma şekli

Bulaşma şekli

Çocukluk çağında bulaş erişkinden farklı değildir. Hayvancılık ile uğraş çiğ süt ve süt ürünleri tüketimi ile olur. Çocuklar hayvanları sıklıkla ev hayvanı olarak görüp hayvanlarla ile oyun oynamakta ve yakın temasta bulunmaktadır.  Bulaş bu yolla olabilmektedir. Aktif brusellozu olan anneden bebeğe anne karnında bulaş ta olabilmektedir.  Anne sütü ile çocuğa bulaş olabilmektedir.

Brusella nasıl bulaşır

Klinik belirtiler

Çocuklarda aktif bruselloz çoğu kez ani başlangıçlıdır. Hastalık ateş, üşüme, titreme, halsizlik, eklem ağrıları ile kendini gösterir. Bu tür belirtiler bir çok hastalığın belirtisi ile aynı olduğundan çocukluk çağında sıklıkla karışır. Bu şikayetlere bulantı, kusma, baş ağrısı, kilo kaybı gibi belirtilerde eklenebilir. Dalakta ve karaciğerde büyümeler görülebilir.  Çocuklarda brucella bakterilerinin en çok yerleştiği yer kemik ve eklemlerdir.  En çok tutulan eklem kalça eklemidir. Erişkinlerinde omurga tutulumu sık görülürken çocuklarda bu oldukça nadirdir.

Tedavi

Çocukluk çağında bruselloz tedavisi tanı erken konduğunda iyidir. Fakat 8 yaş altı çocuklarda bruselloz için kullanılan esas ilaçlardan biri olan doksisiklin kullanılamadığından tedavi zorlaşmaktadır. Bu nedenlerle çocuklarda enfeksiyonun tekrarlaması erişkinden daha çoktur. Özellikle eklem tutulumu, kalp tutulumu omurga tutulumu veya kas içi apseler olması halinde tedavi süreleri değişmektedir. Bu gibi durumlarda enfeksiyonun tekrarlama riskide artmaktadır.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here