Erişkin aşıları nelerdir? Kime ne zaman yapılır?

0
43

Enfeksiyon hastalıklarından korunma, ölüm ve sekellerinin azaltılmasında en önemli yöntemlerden biri aşılamadır. Aşılama sağlık sisteminde bir önceliktir. Hastalık oluşmadan önce onu önleyebilmek hastada iş gücü kaybına sebep olmaz, gereksiz yere yorucu bir tedavi sürecine maruz kalmaz,sağlık giderleri azalır, kalıcı sekeller engellenebilir, ölüm oranı azalır. Aşılama kişinin kendine ve topluma karşı olan bir sorumluluğudur.

Aşılama kişinin yaşına, eşlik eden diğer hastalıklarına, mesleğine, seyahat durumuna göre değişir.

Aşılama sayesinde;

Çiçek hastalığı eradike edilmiştir (tamamen dünyadan yok edilmiştir)

Çocuk felci eradike edilmek üzeredir.

Hepatit B, tetanoz difteri gibi bir çok hastalıkta oldukça azaltılmıştır.

Yaşlılıkla birlikte bağışıklık sisteminin zayıfladığı kabul edilir. Bunun yanı sıra kanser, AIDS gibi bağışıklık sistemini bozan hastalıklar artmaya başlamıştır. Bu da erişkin aşılamanın çok önemli olduğunu göstermektedir.

Bağışıklama nedir?

Kişinin dışardan verilen koruyucu maddelerle enfeksiyon hastalıklarına karşı koruyucu hale getirilmesidir. Aktif veya pasif yolla yapılır. Aktif bağışıklık aşılama gibi doğrudan antijenle temas sonrası kişinin kendi vücudunun oluşturduğu bağışlıktır. Pasif bağışıklık ise insan veya hayvandan üretilen antikorların doğrudan verilmesi ile oluşur.

Erişkin aşıları nelerdir? Kime ne zaman yapılır?

Aşı nedir?

Vücuda dışardan verilerek bağışıklık oluşturmasına yardımcı olan maddelere denir. Canlı veya ölü aşılar vardır. Aşıların veriliş yolları farklı olabilir. Canlı aşılar hastalık yapma etkileri azaltılan mikropları vücuda verilerek kişinin kendi antikorlarını (koruyucu) oluşturmasıdır. Ölü aşılarda ise ölü mikropların bazı kısımlarını vücuda verilerek bağışıklık sistemi uyarılır ve vücut kendi antikorlarını üretir. Bağışıklık kazanmış olur.

Eradike etmek (eradikasyon) nedir?

Hastalığın tamamen dünyadan yok edilmesidir.

ile ilgili genel kavramlar

Aşılar kullanılırken hastanın durumu, geçirdiği hastalıkları, yaşı aşılama için önemlidir. Aşılamada dikkat edilmesi gereken kurallar vardır. Aşı yapılacak kişi imünglobulin, kan ve kan ürünleri aldı ise canlı aşı (Kızamık, Kızamıkçık, Kabakulak ve suçiçeği)

Kanser hastaları, kemoterapi bitiminden üç ay sonra, yani hastalık stabil hale geldi ise canlı virüs aşıları yapılabilir. Karaciğer, böbrek gibi organ nakli yapılanlarda aşılama için 3 ay beklenmelidir.

Canlı aşılar sonrası gebe kalınmamalıdır.1-3 ay beklenmelidir. İki canlı aşı birlikte yapılabilir. Eğer birlikte yapılmayacaksa aralarında en az 1 ay beklenmelidir.

Erişkin aşıları nelerdir? Kime ne zaman yapılır?

Erişkinde yapılması gereken aşılar nelerdir?

<65 yaş >65 yaş
-grip aşısı

-Suçiçeği aşısı

-tetanoz difteri

-Bağışıklığı yok ise kızamık, kızamıkçık, kabakulak

-HPV (kadınlrada <26 yaş)

 

-grip aşısı

-Suçiçeği aşısı

-tetanoz difteri

-pnömokok aşısı

Bir önceki yazımız olan Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Hangi Hastalıklara Bakar? başlıklı makalemizde bulaşıcı hastalıklar, ve hangi hastalıklara bakar hakkında bilgiler verilmektedir.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.